28 Wrzesień 2015

Reforma postępowania sądowoadministracyjnego

W dniu 15.8.2015 r. w życie weszła Ustawa z 9.4.2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiąca największą nowelizację postępowania sądowoadministracyjnego od roku 2004. Nowe przepisy mają za zadanie przede wszystkim usprawnić, uprościć i przyspieszyć postępowanie przed sądami administracyjnymi. Wśród najważniejszych zmian, jakie wprowadza nowe prawo, wymienić należy m.in. przyznanie wojewódzkim sądom administracyjnym uprawnienia do merytorycznego orzekania w sprawach wszczętych na podstawie skarg na decyzje i postanowienia administracyjne. Zwiększenie zakresu uprawnień tych sądów ma polegać m.in. na możliwości umarzania postępowania administracyjnego, wiążącego wpływania na treść decyzji i postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym oraz wydawania rozstrzygnięć zastępujących decyzje i postanowienia (choć jedynie w ograniczonym zakresie). Poszerzone zostały również uprawnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który od wejścia w życie nowych przepisów może orzekać reformatoryjnie w większej liczbie przypadków. Wśród najważniejszych zmian wprowadzonych nowelą wymienić również należy zwiększenie zakresu spraw, które mogą być rozpoznawane w trybie uproszczonym, wprowadzenie bezpośredniego trybu doręczeń pism pomiędzy zawodowymi pełnomocnikami, zmiany w  regułach dotyczących składu sądu oraz rodzajów odbywanych posiedzeń, zwiększenie kompetencji referendarzy sądowych, zmianę modelu sprzeciwu, jako środka zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz wprowadzenie uprawnień autokontrolnych sądu I instancji, umożliwiających uwzględnienie skargi kasacyjnej. Dodatkowo sytuacja procesowa doradców podatkowych i rzeczników patentowych została zrównana z sytuacją występujących przed sądami administracyjnymi radców prawnych i adwokatów. Co również bardzo istotne, jednakże mogące prowadzić do licznych wątpliwości i trudności, większość przepisów omawianej ustawy będzie miało zastosowanie również do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie, tj. przed dniem 15.8.2015 r., i pozostających w toku w tej dacie.