Strefa wiedzy

  • 28 Wrzesień 2015

    Kiedy prokurent nie musi płacić składek do ZUS

    Jak wynika z decyzji nr 256 Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku, wydanej w dniu 17.6.2015 r. (nr sprawy: DI/100000/43/660/2015) brak jest obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzenia osoby, której udzielono prokury, jeśli swoją funkcję pełni wyłącznie na podstawie powołania. W stanie faktycznym sprawy, na kanwie którego zapadła omawiana decyzja, osoba, która miała zostać powołana do pełnienia funkcji prokurenta spółki, była jednocześnie jej pracownikiem, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Dodatkowo wysokość jej wynagrodzenia, jako prokurenta, miała zostać określona wyłącznie na mocy uchwały zarządu tej spółki, bez podpisywania żadnej dodatkowej umowy. Zgodnie ze stanowiskiem spółki pełnienie funkcji jej prokurenta, wyłącznie na podstawie powołania, bez nawiązywania odrębnego stosunku prawnego, nie stanowi tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia i bez znaczenia pozostaje przy tym fakt pozostawania tej osoby w stosunku pracy ze spółką. ZUS uznał stanowiska spółki za słuszne, dodając przy tym, że zamknięty katalog podmiotów podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu zawiera art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Pozostałe sytuacje nie generują obowiązku płacenia składki.

  • 28 Wrzesień 2015

    Reforma postępowania sądowoadministracyjnego

    W dniu 15.8.2015 r. w życie weszła Ustawa z 9.4.2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiąca największą nowelizację postępowania sądowoadministracyjnego od roku 2004. Nowe przepisy mają za zadanie przede wszystkim usprawnić, uprościć i przyspieszyć postępowanie przed sądami administracyjnymi. Wśród najważniejszych zmian, jakie wprowadza nowe prawo, wymienić należy m.in. przyznanie wojewódzkim sądom administracyjnym uprawnienia do merytorycznego orzekania w sprawach wszczętych na podstawie skarg na decyzje i postanowienia administracyjne. Zwiększenie zakresu uprawnień tych sądów ma polegać m.in. na możliwości umarzania postępowania administracyjnego, wiążącego wpływania na treść decyzji i postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym oraz wydawania rozstrzygnięć zastępujących decyzje i postanowienia (choć jedynie w ograniczonym zakresie). Poszerzone zostały również uprawnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który od wejścia w życie nowych przepisów może orzekać reformatoryjnie w większej liczbie przypadków. Wśród najważniejszych zmian wprowadzonych nowelą wymienić również należy zwiększenie zakresu spraw, które mogą być rozpoznawane w trybie uproszczonym, wprowadzenie bezpośredniego trybu doręczeń pism pomiędzy zawodowymi pełnomocnikami, zmiany w  regułach dotyczących składu sądu oraz rodzajów odbywanych posiedzeń, zwiększenie kompetencji referendarzy sądowych, zmianę modelu sprzeciwu, jako środka zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz wprowadzenie uprawnień autokontrolnych sądu I instancji, umożliwiających uwzględnienie skargi kasacyjnej. Dodatkowo sytuacja procesowa doradców podatkowych i rzeczników patentowych została zrównana z sytuacją występujących przed sądami administracyjnymi radców prawnych i adwokatów. Co również bardzo istotne, jednakże mogące prowadzić do licznych wątpliwości i trudności, większość przepisów omawianej ustawy będzie miało zastosowanie również do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie, tj. przed dniem 15.8.2015 r., i pozostających w toku w tej dacie. 

  • 28 Wrzesień 2015

    SN o kompetencjach pełnomocnika na zgromadzeniu wspólników

    „O reprezentowaniu na zgromadzeniu danej części kapitału zakładowego przypadającego na udział wspólnika działającego przez pełnomocnika można mówić tylko wtedy, gdy - pomijając wypadek wyłączenia od głosowania (art. 244 KSH) - pełnomocnik jest umocowany do wykonywania prawa głosu, nie jest natomiast wystarczające, aby mógł on jedynie uczestniczyć w zgromadzeniu. W art. 239 § 1 KSH mowa jest wyraźnie o reprezentowaniu całego kapitału zakładowego jako warunku podejmowania uchwał w sprawach, które nie są objęte porządkiem obrad. Zakłada to nie tylko samą możność udziału w zgromadzeniu, ale także prawo głosu, ponieważ dopiero to prawo oznacza możność uczestniczenia w podejmowaniu uchwał.”. Stwierdził tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20.3.2015 r. (sygn. akt: II CSK 384/14). W stanie faktycznym omawianej sprawy wspólnik mniejszościowy był reprezentowany na zgromadzeniu wspólników przez pełnomocnika upoważnionego do udziału w zgromadzeniu wspólników spółki i głosowania wyłącznie w przedmiocie spraw objętych porządkiem obrad. W trakcie zgromadzenia wspólników wspólnik większościowy, w ramach wolnych wniosków, poddał pod głosowanie uchwały w sprawach nieobjętych porządkiem obrad, z którymi drugi wspólnik nie miał możliwości się zapoznać. Uchwały zostały powzięte i zaskarżone następnie przez wspólnika mniejszościowego. Sąd Najwyższy przyznał rację orzekającym w sprawie sądowi I i II instancji wskazując, że w świetle postanowień art. 239 i 240 KSH wspólnik mniejszościowy nie był obecny na zgromadzeniu wspólników, w zakresie podejmowania uchwał, które nie były objęte porządkiem obrad, pomimo, iż podczas obrad zgromadzenia wspólników obecny był jego pełnomocnik. Uzasadniając swoją decyzję Sąd Najwyższy podkreślał gwarancyjny charakter art. 239 § 1 KSH, którego funkcją jest ochrona interesów wspólników nieobecnych podczas podejmowania uchwał nieobjętych porządkiem obrad przez organ właścicielski spółki. Brak możliwości uprzedniego zapoznania się z poddawanymi pod głosowanie uchwałami może bowiem naruszać ich interesy, jako wspólników. 

  • 28 Wrzesień 2015

    Wykład dr. Kwaśnickiego na X. Ogólnopolskim Zjeździe Katedr Prawa Handlowego

    Z przyjemnością informujemy, iż w dniach 24-25 września 2015 r. w Rzeszowie  odbył się X. Jubileuszowy Ogólnopolski Zjazd Katedr Prawa Handlowego pt. „Tendencje reformatorskie w prawie handlowym”.

    W trakcie wydarzenia dr Radosław L. Kwaśnicki wygłosił prelekcję pt.: „Zaskarżanie „uchwał nieistniejących” z uwzględnieniem wyroku Sądu Najwyższego z dnia 03.06.2015 r.”

    Źródło: Dodatkowo zapraszamy do zapoznania się z prezentacją, która została omówiona w trakcie prelekcji dr. Radosława L. Kwaśnickiego

  • 27 Wrzesień 2015

    Uchwały podejmowane per facta concludentia

    Wyrok Sądu Najwyższego Izba Cywilna z dnia 4.3.2015 r. , sygn. akt: IV CSK 340/14, www.sn.pl

    Czytaj dalej
  • 27 Sierpień 2015

    Nowe przepisy – „Alert prawny”

  • 27 Sierpień 2015

    Ustawowa ochrona przed wrogim przejęciem strategicznych polskich spółek

    W dniu 10.7.2015 r. Sejm uchwalił ustawę o kontroli niektórych inwestycji, mającą na celu ochronę strategicznych krajowych spółek przed wrogim przejęciem. Senat przyjął ustawę z poprawkami i w dniu 24.7.2015 r. została ona przekazana Prezydentowi RP do podpisu. Zgodnie z nową ustawą do organów uprawnionych do uprzedniej kontroli fuzji i przejęć dołączy minister właściwy do spraw Skarbu Państwa (obok UOKiK i KNF). Na mocy nowych przepisów osiągnięcie dominacji nad spółką, a nawet samo uzyskanie tzw. „istotnego uczestnictwa” (przez co rozumieć należy uzyskanie rzeczywistego oddziaływania na podmiot, przede wszystkim poprzez wykonywanie prawa głosu na walnych zgromadzeniach) w spółce podlegającej ochronie, wymagać będzie uprzedniego zawiadomienia o transakcji Ministra Skarbu Państwa, który będzie władny zgłosić sprzeciw wobec wskazanych działań. Decyzje o sprzeciwie Ministra Skarbu Państwa podlegać będą kontroli sądowej w drodze ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ kontroli (autokontrola), jak i w drodze kontroli sądowej. Lista spółek objętych ustawą zostanie zawarta we właściwym rozporządzeniu Rady Ministrów. Na listę mogą trafić spółki z sektorów: energetycznego, paliwowego, chemicznego, wojskowego i telekomunikacyjnego, które zapewniają bezpieczeństwo kraju. Dodatkowo uzasadnienie omawianego projektu ustawy wskazuje, iż objęcie danej spółki szczególną ochroną odbywać się będzie niezależnie od formy prawnej oraz istniejącej struktury właścicielskiej, a w szczególności zaangażowania kapitałowego Skarbu Państwa. Jedną z pośród sankcji jakie przewiduje nowe prawo za dokonanie transakcji bez wymaganego zawiadomienia lub przeprowadzenie ich pomimo zgłoszonego sprzeciwu jest ich nieważność.

    Więcej na ten temat tutaj

    Przebieg prac legislacyjnych oraz aktualne brzmienie projektu ustawy dostępne są tutaj.

  • 27 Sierpień 2015

    SN: Powołanie do zarządu spółki w sposób dorozumiany

    W dniu 4.3.2015 r. Sąd Najwyższy wydał wyrok (sygn. akt: IV CSK 340/14), w którym stwierdził, że powzięcie przez organ właścicielski spółki uchwały w przedmiocie przedłużenia mandatu członkom zarządu może nastąpić w sposób dorozumiany, wskazując m.in., że: „„Brak dowodu na to, aby istniały w formie pisemnej uchwały o odnowieniu członkom zarządu mandatu na kolejne kadencje (o powołaniu na kolejne kadencje), nie stoi na przeszkodzie ocenie, że byli oni powoływani w formie uchwał podejmowanych per facta concludentia”. W ocenie SN niesporne okoliczności faktyczne omawianej sprawy jednoznacznie wskazywały na dorozumianą wolę wspólników utrzymywania składu zarządu w niezmienionym składzie i odnawiania mandatu członkom tego organu. W szczególności Sąd Najwyższy podkreślił fakt udzielania członkom zarządu spółki – przez jej organ właścicielski – absolutorium.

    Wyrok SN (sygn. akt: IV CSK 340/14)

  • 27 Sierpień 2015

    Nie będzie nowelizacji KSH i spółki „za złotówkę” w tej kadencji Sejmu

    W bieżącej kadencji Sejmu odbędą się jeszcze jedynie trzy posiedzenia Sejmu. Politycy uznali, że inne projekty, a nie nowelizacja KSH są projektami priorytetowymi i będą rozpatrywane na najbliższych posiedzeniach. W najbliższym czasie nie zostanie więc uchwalona nowelizacja KSH, której jednym z najważniejszych elementów było wprowadzenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której kapitał zakładowy wynosiłby 1 zł.  Zgodnie z pierwotnymi zapewnieniami nowelizacja miała wejść w życie 1.1.2015 r.

  • 27 Sierpień 2015

    Reforma polskiego procesu karnego

    W dniu 1.7.2015 r. w życie weszła nowelizacja zmieniająca w sposób istotny proces karny. Wprowadziła ją Ustawa z dnia 27.9.2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013 poz. 1247). Do najważniejszych zmian wprowadzonych na mocy ww. noweli należy: ograniczenie roli sądu w postępowaniu dowodowym, zwiększenie roli stron procesu w postępowaniu dowodowym i rozszerzenie dopuszczalności dowodów prywatnych, powszechny dostęp do obrońcy i pełnomocnika w postępowaniu sądowym, ograniczenie zakresu i czasu trwania postępowania przygotowawczego i przede wszystkim usprawnienie przebiegu procesu karnego. W celu zapewnienia spójności polskiego prawa karnego uchwalona została także nowela kodeksu karnego, która – podobnie jak nowela procesu karnego – weszła w życie w dniu 1.7.2015 r. na  mocy Ustawy z dnia 20.02.2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 poz. 396).

    Szczegółowe omówienie najważniejszych wprowadzonych przez Ustawodawcę zmian przygotowała Helsińska Fundacja Praw Człowieka.

     

  • 27 Sierpień 2015

    Usprawnienie postępowania przed sądami administracyjnymi

    15.8.2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy nowych przepisów wojewódzkie sądy administracyjne zostały uprawnione m.in. do wskazywania urzędom sposobu rozwiązywania danego sporu. Mogą one m.in. zobowiązać urząd do wydania decyzji w określonym terminie. Ponadto sądy administracyjne uzyskały możliwość merytorycznego orzekania w pierwszej instancji, co powoduje, że sąd nie będzie już musiał orzekać kilkakrotnie w tej samej sprawie. Nowe przepisy wprowadziły także możliwość autokontroli przez wojewódzkie sądy administracyjne. Obecnie będą one mogły uznać zasadność skargi kasacyjnej i wydać merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie bez udziału wyższej instancji. Od tak wydanego orzeczenia służy skarga kasacyjna do NSA.

  • 27 Sierpień 2015

    Nieobecność członków zarządu nie uzasadnia przywrócenia terminu

    Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 11.6.2015 r., sygn. akt I SA/Wa 137/15 to, że w okresie świątecznym w siedzibie spółki nie przebywał żaden z członków jej zarządu, a zatrudniony w spółce stażysta nie przekazał we właściwym czasie osobom reprezentującym spółkę informacji o wpływie wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej i samego dokumentu wypowiedzenia, świadczy o niewłaściwym dbaniu przez spółkę o swoje interesy. Sąd ten wskazał, że zgodnie z przepisem art. 58 § 1 KPA, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić, jeżeli zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. O braku winy w uchybieniu terminu można natomiast mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Dopuszczenie się nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu. W odniesieniu do podmiotów instytucjonalnych w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że o braku winy w uchybieniu terminu nie mogą stanowić: niewłaściwy sposób organizacji pracy jednostki, panujące wewnątrz zasady obsługi danej jednostki czy też zaniedbania jej pracowników. W związku z powyższym WSA w omawianym wyroku oddalił skargę wskazując, że nadejście okresu przedświątecznego i świąteczno-noworocznego i wiążące się z tym trudności w obsłudze osoby prawnej są przewidywalne i każdy właściwie funkcjonujący w obrocie gospodarczym podmiot w takiej sytuacji powinien dostosować sposób organizacji pracy, reprezentacji i obsady kadrowej, natomiast powierzenie – mającemu krótką praktykę – stażyście zadań związanych z związanych z prawidłowym funkcjonowaniem spółki, świadczy o tym, że osoby decyzyjne w spółce wzięły na siebie ryzyko niewłaściwie wykonanych obowiązków, za które odpowiedzialność spoczywa wyłącznie na spółce.